Schooltuinen in het Amazonegebied

Schooltuinen in het Boliviaanse en Peruaanse tropisch regenwoudgebied van de Amazone
Schooltuinen zijn een goede manier om kinderen te leren omgaan met natuur. Zelf wroeten in de grond, zaaien, wieden, oogsten van groenten, vruchten en kruiden en het koken van zelf geteeld voedsel brengt kinderen direct in contact met hun leefomgeving.

Dit project heeft tot doel het bevorderen van praktisch natuuronderwijs voor het basis onderwijs in het Amazonegebied. In eerste instantie in en nabij Rurrenabaque Bolivia en in en nabij Puerto Maldonado Peru, uiteindelijk in het hele Amazone regenwoudgebied. Amazon Fund ondersteunt door middel van het ontwerpen van praktisch les- en instructiemateriaal (digitaal en in print) en het trainen van lokale vakdocenten en coördinatoren in praktisch natuur- en milieuonderwijs.

Waarom ondersteunt Amazon Fund natuur- en milieueducatie
Het regenwoud van het Amazonegebied wordt bedreigd door illegale houtkap, bosbranden, vervuiling, olie-exploitatie, mijnbouw, aanleg van wegen en grootschalige plantages. Inheemse bewoners zien zich in hun bestaan bedreigd.

Daarnaast is het voortbestaan van regenwouden belangrijk voor ons allemaal. Regenwouden produceren zuurstof, slaan CO2 op, hebben een grote invloed op de het klimaat en de afkoeling van de aarde, omvatten een enorme soortenrijkheid en een rijkdom aan medicinale gewassen, voorzien bewoners van drinkwater en zijn een paradijs voor natuurliefhebbers. Het Amazoneregenwoud is het grootste regenwoud op Aarde.

Schooltuine Bolivia
Lesmateriaal ontwikkeld tijdens de proefjaren 2013/14 in Rurrenabaque Bolivia.


Waarom schooltuinen, een korte historie
Op verzoek van de inheemse bevolking en de Gemeente van Rurrenabaque in Bolivia startte Amazon Fund in 2013 met het faciliteren van een natuur- en milieueducatieproefproject op scholen in het regenwoudgebied van de Boliviaanse Amazone gericht op het basis- en middelbaar onderwijs.

Ervaring leert dat door praktische natuur- en milieueducatie buiten de schoolklas jonge mensen bewust worden van de waarde van de natuur en de noodzaak gaan inzien het regenwoud te beschermen. Praktisch natuuronderwijs bleek goed aan te slaan en in 2014 is het proefproject met succes voortgezet.

Er deden in 2013 in Rurrenabaque Bolivia 310 schoolkinderen van 14 basisschoolklassen mee aan het schooltuinenprogramma, in 2014 deden ruim 420 schoolkinderen van 21 klassen. Daarnaast namen 88 leraren deel aan theoretische en praktische workshops, samen met ouders van 80 families. Het enthousiasme bleek aanstekelijk, de oogst werd gebruikt voor schoolmaaltijden en sommige scholen zagen kans een deel van de oogst te vermarkten. Het project is mede een succes dankzij onze Boliviaanse partner Alerta Verde.

Schooltuinen amazonegebied

Wie doen mee
Het project wordt in eerste instantie uitgevoerd door organisaties in Bolivia en Peru, ondersteund door deskundigen van Amazon Fund en Agromisa gelieerd aan de Universiteit van Wageningen. Met het project wordt een bijdrage geleverd aan de bewustwording om het Amazone tropisch in stand te houden, de natuurlijke hulpbronnen duurzaam te gebruiken en de inheemse leefgebieden te beschermen voor een duurzaam bestaan.

In het project worden leerlingen, ouders en de gemeenschap betrokken. Er wordt actief aandacht besteedt aan manieren hoe praktisch natuur- en milieuonderwijs kan worden geïntegreerd in het reguliere onderwijsprogramma.

Continuïteit
De continuïteit van het project wordt gewaarborgd door het integreren van de natuur- en milieuonderwijs activiteiten in het reguliere onderwijsprogramma. Het beschikbaar maken van les- en instructiemateriaal, in de vorm van een handleiding, zowel in print als op internet en de training van lokale vakdocenten en vakcoördinatoren zijn eveneens belangrijke factoren voor continuïteit. Doordat het lesmateriaal ook beschikbaar komt op internet (op een speciale daarvoor te ontwerpen website) worden scholen en instanties elders in het Amazone regenwoudgebied aangespoord ook te beginnen met praktisch natuur- en milieuonderwijs activiteiten.

Belangstelling voor schooltuinen
Er bestaat een groeiende belangstelling voor schooltuinen als een vorm van praktisch natuuronderwijs en ter verbetering van de voeding van schoolkinderen. Ook in de Amazoneregio is dit het geval. En hoewel er redelijk veel informatie beschikbaar is over schooltuinen, is er nauwelijks of geen informatie gericht op de specifieke situatie in het Amazonegebied, het tropisch regenwoudgebied in het bijzonder. De te ontwikkelen handleiding is bedoeld om de lacune te vullen. De handleiding is gebaseerd op de ervaringen met schooltuinen in het Boliviaanse Amazonegebied van Bolivia, andere ervaringen in de regio en aanvullende expertinformatie.

De handleiding is bedoeld voor het basisonderwijs, met informatie voor schoolleiders en docenten en met werkbladen voor gebruik in schooltuinactiviteiten met leerlingen. De handleiding geeft informatie over het nut en waarde van een schooltuin in het leerplan, hoe een schooltuinprogramma te beginnen en technische informatie over de aanleg en het werken in een schooltuin in het Amazonegebied. De handleiding kan worden toegepast in elk schooltuin project in deze regio.

De handleiding wordt gepubliceerd op internet, waardoor de informatie kosteloos en gemakkelijk toegankelijk is, ook in het Amazonegebied waar internet steeds meer beschikbaar komt. Het formaat is zodanig dat specifieke informatie naar behoefte kan worden gedownload en uitgeprint voor gebruik in de klas en in de tuin.

Amazon Fund en partners nodigen scholen, docenten en andere belangstellenden uit de handleiding te gebruiken en de informatie met de leerlingen te delen in een succesvolle schooltuin en als geïntegreerd onderdeel van het basisleerplan. Het is de bedoeling dat de inhoud regelmatig wordt verbeterd op basis van nieuwe ervaringen. Amazon Fund kijkt daarom ook uit naar uw ervaringen en commentaar.

Schooltuinen-Rurrenabaque
Voorbereiding schooltuin Rurrenabaque, Bolivia.


Onderwijs over schooltuinen in Rurrenabaque, Bolivia.

Schooltuinen Rurrenabaque
Bewateren van een schooltuin in Rurrenabaque, Bolivia.

Schooltuinen Bolivia
Onderwijs over schooltuinen in klaslokaal Rurrenabaque, Bolivia.


Een blije schooldirecteur met kinderen die een schooltuin aanleggen.

Schooltuinen-Bolivia-7
Voorbereiding van compost, Rurrenabaque, Bolivia.