|
 |
|
|
Kunnen bosproducten, anders dan hout, een bijdrage leveren aan de instandhouding van de Amazone
Door Emily Taylor en Paul F.Torrence (orginele engelse tekst)
Op industriële schaal kappen en exploiteren van tropisch bos blijven rampzalig voor het behoud van de Zuid Amerikaanse bossen en leiden tot systematische vernietiging.
In deze tijd worden inheemse bewoners en andere lokale bewoners van het regenwoud en omgeving geconfronteerd met de enorme druk van de wereld economie. De gezinnen nemen graag deel aan deze kans om met houtkap in hun bestaansmogelijkheid te verbeteren. Dat heeft tot gevolg dat met deze grootschalige activiteiten de bossen worden gedecimeerd en de ozonlaag wordt aangetast.
Locale mensen hebben vaak een marginale levensstandaard. Zo is er een ongewenste bijdrage en bijna een dwang tot vernietiging van het ecosysteem, waarvan ze hun hele leven van afhankelijk waren.
In het prestigieuze tijdschrift “Science” is een artikel 1 verschenen over deze situatie dat de ontbossing in het Braziliaanse Amazone gebied alleen korte termijn voordelen worden gegenereerd. Op de lange termijn faalt de verbetering of toename van de welvaart. Derhalve is ontbossing niet de cruciale stap richting ontwikkeling. Er zou een compensatienodig zijn het bos tegen kap te behoeden. En tegelijkertijd zou een inzet voor duurzame activiteiten en instandhouding van de biodiversiteit nodig zijn. Inzet voor behoud van ecosystemen zal zijn nut bewijzen. Opwarming van onze aarde en verhoogde uitstoot van de koolstof dioxide kan hiermee worden onderdrukt.
Met de inzet van Amazon Fund zijn we van mening dat het kansrijk is om de mensen van het regenwoud een levensvatbaar en op de toekomst gericht leven te leiden met een duurzaam en gezond ecosysteem. Een toekomst bieden kan met niet-houtproducten uit het bos, met behoud van plant, dier en mens in relatie met het oorspronkelijke ecosysteem.
Noot, vaak gebruikt voor het maken van drinkbekers.
Niet houtproducten verzameld op een andere en duurzame manier
De rijkdom van het complexe voedselweb van het regenwoud bestaat niet enkel uit hout voor kaalkap. Economisch beschouwd zijn de producten uit het bos te oogsten, te verhandelen en aantrekkelijk voor persoonlijk levensonderhoud. Veel producten worden aan het systeem onttrokken op een herhaald produceerbare en duurzame wijze. Het gebeurt op relatief kleine schaal. En het geeft op relatief kleine schaal voldoende inkomen aan lokale mensen, met behoud van het bos. Bos waar niet gekapt wordt bevat lucratief te verhandelen kruiden, geneesmiddelen en noten, vruchten, paddenstoelen, honing, gommen of harsen. Maar ook specerijen, smaakstoffen, zoetstoffen, geurstoffen voor reukwaters, plantenonderdelen voor sierteelt, zaden, vezels, oliën, kleurstoffen voor voeding en rubber.
De kwaliteit en kwantiteit van het regenwoud wordt door wetenschappers geregistreerd. Bewoners, natuurbeschermers en anderen streven het welzijn van het Amazonegebied en de gehele planeet na.
Om bosproducten een levensvatbare en duurzame bron van inkomsten te laten zijn moet een beroep worden gedaan op nauwgezetheid en overdenking van wat, wanneer en hoe geoogst kan worden. Bereidheid bij de bevolking is een gevarieerdheid te aan producten die voor oogst en verkoop in aanmerking komen. Peters e.a. 2 publiceerde zijn onderzoek in 1989, waarin hij aangeeft dat duurzame oogst van vruchten en van rubber meer economisch rendement oplevert dan bij een eenmalige houtopbrengst op een zelfde oppervlakte grond.
In een Mongabay artikel 3 werkt Peters rekenkundig uit dat bij duurzaam gebruik van hetzelfde stuk land dan voor houtkap een zes keer zo hoog rendement uit komt. Deze raming is nog voorzichtig behoudend, daar er nog maar weinig ontwikkelde markten en beproefde afzet is voor de bosbouw producten. Er zijn nog geen grote winstmogelijkheden in de berekening betrokken.
Meer dan alleen de economische levensvatbaarheid is er een enorme waarde in het duurzame beheer van het woud. Dat is onmogelijk te kwantificeren.
Niemand kan met zekerheid of nauwkeurigheid stellen wat het financieel kapitaal is van de rol van het goed functionerend systeem van het regenwoud in relatie met de gezondheid van onze planeet. Evenmin is het mogelijk een prijs aan te geven voor de gezinnen in het bos, voor de levenskennis van dit systeem, van de producten uit dit systeem op het voortbestaan van de culturele groepen en van de soorten planten en dieren uit dit rijke bossysteem.
Sap van tropische boom
Naast ethische overwegingen zijn er zeer pragmatische argumenten voor het voortbestaan van de Amazone bossen, de planten, dieren, mensen en de kennis van deze onderdelen en de samenhang ervan. De rijkdom aan geneesmiddelen in de bossen is onuitputtelijk en buitengewoon waardevol. Het is onvoorspelbaar hoe noodzakelijk deze potentie nodig zou zijn in de toekomst.
Het is van cruciaal belang, zowel voor de planeet als voor de mensheid, dat de eigen bewoners en arbeiders van het bos het toezicht die ze hebben op de bedrijven, de coalities en de coöperaties hebben om de bosproducten duurzaam te kunnen exploiteren en te verkopen.
Ook nu zijn er in de wijde wereld talloze industrieën gevestigd, waarbij de tussenpersonen de winsten zelf opstrijken. Zodoende laten die het land geteisterd achter, terwijl de inwoners eveneens verarmd achterblijven. De inheemse bevolking leeft in de bossen. Hun gevestigd belang van overleven is ook toekomst te houden en bestaan te hebben voor de lange termijn. Een bedrijf beheerd voor de lange termijn door mensen die er leven met begrip voor het bos levert meer kansen voor de toekomst van het bos dan de korte termijn exploitanten. Hier ligt de prioriteit op onmiddellijke winst en niet op het welzijn van het land. Door afschaffing van de categorie “tussenpersoon” of door deze groepering zonder winstoogmerk te laten optreden kunnen de producenten hun prijzen concurrerend houden tijdens de oogst en zal de winst aanzienlijk voor de bevolking ten goede komen. Hogere landbouwwinsten van bijvoorbeeld maïs, cacao of koffie kunnen bij een, in de wereldhandel, actief betrokken bevolking meer opleveren dan alleen bij inkomsten uit het verbouwen van de producten. Op deze wijze kan dat de opbrengst van het land maximeren. Het kan bovendien de vruchtbaarheid garanderen in de opvolgende jaren. Het ontplooit groei met schaduwhulp planten en met continue groeiende plantencultures. Het biedt markten op de juiste locaties. En het certificeert officieel de eigen duurzame producten wanneer het bijvoorbeeld biologisch-organisch materiaal betreft en het eerlijke handel betreft, waardoor het verhandelbaar en lucratief is.
Om een levensvatbare en duurzame bron van inkomsten met deze producten te hebben moet er een consequente en doorwrochte aanpak zijn hoe, wat en wanneer er geoogst wordt en een bereidheid bestaat de oogsten en verkoop op elkaar te laten afstemmen.
Vrouw verkoopt sinasappels op Boliviaanse markt
Rozenhout (van de boomsoort Aniba rosaeodora) is door overmatig kappen vanwege haar overvloed aan olie als soort uitgeroeid. De gewenste aromatische vloeistof bevindt zich in blad en twijg. Wanneer je alleen twijg en blad verwijdert spaart het de boom. Oogsten zoals van het theeblad geeft geen beschadiging en heeft slechts een gering effect. Het levert een rendabele aanpak, is kleinschalig. Het kan een geïntegreerde zijn van landbouw het gehele jaar door in combinatie met locaal ecotoerisme.
Deze aanpak met een “toegevoegde waarde” zoals we in de ontwikkelde landen zien bij kleinschalige boerenbedrijfjes (verkoop van kaas aan huis, kamperen bij de boer) kan zo de vertaalslag naar de Amazone betekenen. Een boer in Frankrijk die wijn verbouwt en nog geen Euro per liter krijgt kan zelf bottelen en ontvangt € 5 per fles met etiket of levert een setje in een mooie verpakking voor diverse wijnen voor een veelvoudig bedrag. Ook met de rozenolie kan het zo gaan. Op dezelfde wijze met creativiteit en inspanning sommige bijproducten van bosindustrie of van een product rechtstreeks uit het bos (banaan, citroen) kunnen gemakkelijk, snel en rendabel omgezet worden in nieuwe producten. Het zaaigoed kan verzameld worden voor verkoop voor nieuwe oogst en niet uitgelopen zaden kunnen worden weggehaald worden voor sier- en handvaardigheids producten.
Ecotoerisme is gericht op inkomsten voor de bewoners van het regenwoud zelf. Met de huidige toename van het milieubewustzijn zijn er steeds meer toeristen die de buitengewone natuur van het Amazone regenwoud uit de eerste hand ervaren. Goed ecotoerisme heeft een gering milieu effect.
De inheemse bevolking leert van de initiatieven bij dat ecotoerisme. Zij leren met hen wat een levensvat bedrijf inhoudt. En andersom leert de toerist persoonlijk uit de eerste hand van de inlandse cultuur en kennis.
Wilde cacoa
In theorie kunnen door positief ecotoerisme voldoende mensen beïnvloed worden om op een langere termijn effecten te hebben om geld te investeren. Dat weer leidt tot bijdragen aan een gezonde planeet. Kleine veranderingen kunnen een positieve invloed hebben. Bovendien zullen er zonder een middensector in de handel en zonder exportkosten meer kansen bestaan om de lokale bevolking gemakkelijker producten voor het ecotoerisme aan te bieden. Toeristen kiezen voor de streek en gebruiken locale producten en nemen producten als souvenirs mee voor bekenden. Dat is ook een gelegenheid voor de toegevoegde waarde van de inlandse technieken. Bosproducten kunnen per gewicht worden aangeboden. Een hogere prijs leveren bewerkte en aantrekkelijker gemaakte producten, zoals houtsnijwerk, sieraden van mooi gekleurde zaden of vruchten.
Natuurlijk zijn er ook valkuilen bij aanbod verkoop van bosproducten. Veel van de producten ondergaan een oogst zonder aandacht voor duurzaamheid. En in Brazilië bijvoorbeeld is de oogst van noten allerminst duurzaam. Markten kunnen, terwijl export ontbreekt, zonder meer volledig overspoeld en verzadigd raken. En dat biedt geen goede relatie met behoud van het bos en is derhalve geenszins duurzaam.
Naarmate er meer mensen in het verkrijgen van de bosproducten zijn betrokken, zal er aanvullend inkomstenbron nodig zijn om duurzaam te kunnen blijven. Deze bosproducten zijn niet Zaligmakend. Ze zijn slechts één stuk van de puzzel. Een dynamiek is nodig met een puzzel die flexibiliteit en een vooruitziende blik biedt.
Brazil nuts. Voorheen was Brazilie werelds groorste exporteur. Vanwege ontbossing heeft Brazilie haar positie verloren en is Bolivia wereldleider
Het Kallari coöperatief van Ecuador is een uitstekend voorbeeld van een zeer succesvolle inheemse samenwerking met als basis landbouw en bosproducten die geen houtkap met zich meebrengen. In de 12 jaren functioneren van Kallari is de uitbreiding van 50 naar 850 gezinnen gegaan. Zij verdienen vier keer zoveel als in een gewone Handelsverhouding. Tevens is er behoud van hun regenwoud en van hun traditionele Kichwa cultuur door opnieuw hun oude ambachten aan te wenden en hun handwerk producten te verkopen. Kenmerkend voor dit succes is de flexibiliteit en bieden van een passend antwoord op de veranderende markten, eisen en situaties. Kallari weet momenteel cacaoproductie te integreren met afgeleide producten uit de omgeving zoals materialen voor sierraden gemaakt van zaden en andere plantenmaterialen uit het woud. De coöperatie lijkt open te zijn voor wijziging in de tijd voor de markt, vanwege het bosaanbod en voor de bevolking. Kallari fungeert als een potentieel model voor een levensvatbare opneming van bosproducten zonder acceptatie van houtkap met het oogmerk het regenwoud te behouden.
Als we het werk tot ontbossing van Zuid Amerika reduceren zien we dat bosproducten zonder houtproducten in te zetten een waardevolle rol spelen in de oplossing. Amazon Fund wil dit duurzame gebruik in haar missie naar het behoud van de tropische Amazonewouden ondersteunen.
|
|
|
VERWIJZINGEN & KOPPELINGEN
1. Ontbossing Geen Help gemeenschappen worden welvarender, gezonder of beter geschoolde.
Ana S. L.Rodrigues, Robert M. Ewers, Luke Parry, Carlos Souza Jr., Adalberto Veríssimo, 6 Andrew de Balmford1. Hoogconjunctuur Buste ontwikkelings patronen in het Amazonegebied Ontbossing de grenzen. SCIENCE VOL 324 12 JUNE 2009 samengevat in
2. Peters C.M., Gentry A.H. en Mendelsohn, R.O., 'de waarde van een Amazone Regen woud,"Nature Vol. 339: 655 - 656 1989
3.De Harvest van Duurzame forest products
Academische Artikelen over NTFPs
Fragmenten uit Boeken over NTFPs
|
|
|
|
|
|
|
